There are no translations available.
Toelichting bij de tot standkoming van de etsen:
De "Metamorphose van Dr. Tulp" is een onderzoek naar de relatie tussen tekst en beeld, op welke manier een beeld (of liever een reeks beelden) een tekst kan zijn en omgekeerd. Deze omkering is ook belangrijk (en gesymboliseerd in de kreeft, die achteruit loopt - een notie uit de contrapunt).
Ondanks de verwijzing van beeld naar tekst is er toch niet echt sprake van ‘inhoud’: de beelden zijn veeleer formules, waar doorheen je als het ware een bepaalde inhoud kan sturen. Omdat die beelden geordend zijn in een quasi muzikale compositie, ontstaat er onvermijdelijk een soort retoriek, een formeel geheel van symbolen en betekenisvelden, die haar zin ontleent aan het spel van onderlinge verwijzingen.
De beeldenreeks is op associatieve wijze tot stand gekomen, als in een droom, en bevat geen consistent verhaal, tenzij dan in de abstracte zin van een muziekstuk: ontwikkeling van thema’s, dissonanten, herhalingen in al dan niet gevarieerde vorm, crescendobeweging, enz.
Het vertrekpunt van het werk is de "Anatomieles van Dr. Tulp" van Rembrandt, geïnterpreteerd als een prototype van het analytisch wetenschappelijk denken, zijn pretenties en latent sadisme. De gedrevenheid om de werkelijkheid te schaamteloos openen en te onderzoeken tot in het fundament van het bestaan heeft iets destructiefs, zoals ook de taal verbonden is met de dood. Het woord snijdt ons immers onvermijdelijk af van de aanwezigheid bij de dingen zelf. Vandaar de koppeling van wetenschap en taal aan het beeld van een ziekte, die in de schoot van de beschaving woekert. Vandaar de kreeft, cancer, de woekering, het boek en het graf.
Tegenover de Anatomieles staat een tweede citaat van Rembrandt, "De Opwekking van Lazarus". En de baarmoeder, de tulp, het vuur. De drang tot penetratie en dissectie moet de onderzoeker echter op den duur tot zichzelf brengen. Hij kan niet buiten schot blijven, evenmin als de dichter/kunstenaar die zich waagt aan een commentaar. Hoezeer deze laatste ook op een ontvankelijke manier met de realiteit omgaat, toch staat ook hij in de taal, hij maakt een tekst, een boek, waarin hij de werkelijkheid probeert te vangen. Een graf.
De metamorfose is een wensdroom: het veranderingsproces, waarin de onderzoeker zichzelf verliest, in het object opgaat en gelouterd wordt en waarin anderzijds de kunstenaar zijn onschuld verspeelt en kleur bekent – de zaak is immers omkeerbaar.
Wat mij in de Gouden Eeuw zo fascineert is het samengaan van het opkomend rationalisme en een oprechte religieuze beleving. Het komt mij voor dat rede en intuïtie in onze tijd ervaren worden als anachronistische tegenstrijdigheden. Maar daarmee is het laatste woord niet gezegd. De historische kracht van het modernisme, met zijn reducerende tendens en het geloof in een bevrijdende vooruitgang, raakt immers uitgeput. Een herbezinning op de premissen ervan levert dan misschien een nieuw uitgangspunt.
Vandaar mijn bevraging van historie en traditie.
My work 